Start › Przepisy gry i interpretacje
Wznowienie gry: rzut wolny, rożny i wrzut
Po każdym przerwaniu gry trzeba ją wznowić. Przepisy opisują kilka sposobów: rzut wolny, rożny, wrzut z autu, rzut od bramki i rzut karny. Każdy z nich ma własne reguły wykonania, a pomyłka przy wznowieniu może kosztować drużynę utratę piłki albo bramkę.
Wznowienie po przerwaniu
Wznowienie to sposób przywrócenia gry po tym, jak sędzia ją przerwał. Wybór sposobu zależy od powodu przerwania oraz od miejsca zdarzenia. Piłka wraca do gry dopiero wtedy, gdy zostanie wykonana zgodnie z przepisem, a do tego momentu rywale muszą zachować wymaganą odległość.
Drużyna, która nie ma prawa do wznowienia, nie może przeszkadzać w jego wykonaniu. Zbyt blisko ustawiony rywal, wybicie piłki albo opóźnianie wznowienia to zachowania, które sędzia może ukarać upomnieniem.
Rzut wolny bezpośredni i pośredni
Rzut wolny dzieli się na bezpośredni i pośredni. Z rzutu bezpośredniego można zdobyć bramkę, strzelając prosto na bramkę przeciwnika. Z rzutu pośredniego bramka padnie tylko wtedy, gdy po wykonaniu piłka dotknie jeszcze innego zawodnika przed przekroczeniem linii.
Rzut wolny pośredni sygnalizuje sędzia, podnosząc rękę do góry i trzymając ją tak do momentu wykonania. To czytelny dla wszystkich znak, że bramka zdobyta bezpośrednio z tego wznowienia nie będzie uznana.
Rożny i wrzut z autu
Gdy piłka opuści boisko przez linię bramkową, ostatnia dotyka jej drużyna broniąca, wznawia się grę rzutem z narożnika. Z rożnego można zdobyć bramkę bezpośrednio. Wrzut z autu wykonuje się rękami z miejsca, w którym piłka przekroczyła linię boczną, a z wrzutu nie można zdobyć bramki bezpośrednio.
Przy rożnym piłka musi znaleźć się w polu łuku narożnego i zostać zagrana, po czym może wrócić do gry. Przy wrzucie zawodnik musi mieć obie stopy za linią boczną w chwili wyrzutu, a piłkę trzyma oburącz nad głową.
Rzut karny
Rzut karny to wznowienie wykonywane z jedenastego metra po przewinieniu w polu karnym. Wykonawca ustawia piłkę na punkcie karnym, a pozostali zawodnicy muszą znaleźć się poza polem karnym i za piłką. Bramkarz nie może opuścić linii bramkowej przed uderzeniem.
Piłka musi zostać zagrana do przodu i jest w grze od momentu uderzenia. Jeśli bramkarz obroni, a piłka wróci do gry, akcja toczy się dalej. Powtórzenie rzutu karny zarządza sędzia wtedy, gdy przepis został naruszony przez bramkarza lub przez atakującego.
Kiedy wznowienie trzeba powtórzyć
Powtórzenie wznowienia zdarza się wtedy, gdy zostało wykonane niezgodnie z przepisem albo gdy rywal naruszył wymaganą odległość. Przykładem jest zbyt wczesne wejście obrońcy w pole karne przy rzucie karnym. Sędzia powtarza wtedy rzut, zamiast uznawać jego skutek.
Przy rzucie karnym powtórzenie zarządza się wówczas, gdy bramkarz opuścił linię bramkową przed uderzeniem, a piłka nie wpadła do bramki. Jeśli bramka padła mimo naruszenia, rzut powtarza się również, aby nie karać drużyny atakującej za błąd przeciwnika.
Przy wrzucie z autu błąd wykonania powoduje, że piłka przechodzi do drużyny przeciwnej. Zbyt wczesne oderwanie stopy od ziemi, wyrzut jedną ręką albo wadliwy ruch kończą się więc stratą piłki, a nie powtórzeniem. Przepis jest w tym miejscu jednoznaczny.
Wznowienie wykonane z niewłaściwego miejsca również może zostać powtórzone. Sędzia poprawia ustawienie piłki, jeśli rzut wolny wykonano z odległości wyraźnie innej niż miejsce przewinienia. To zabezpieczenie przed wykorzystaniem błędu do zyskania lepszego kąta.
Po wznowieniu piłka jest w grze od chwili, w której została zagrana zgodnie z przepisem. Wrzut wchodzi do gry w momencie, gdy piłka pojawia się na boisku, a rzut karny od uderzenia. Od tej chwili rywale mogą legalnie walczyć o piłkę.
Jak wygląda wznowienie w praktyce
Każdy sposób wznowienia ma własne wymagania. Poniższa lista porządkuje najważniejsze zasady, które dotyczą wykonania i odbioru piłki.
- Rzut wolny można wykonać bezpośrednio, jeśli przepis na to pozwala.
- Rzut wolny pośredni sędzia sygnalizuje podniesioną ręką.
- Z rożnego wolno zdobyć bramkę bezpośrednio.
- Z wrzutu z autu nie wolno zdobyć bramki bezpośrednio.
- Przy wrzucie obie stopy zawodnika muszą pozostać za linią boczną.
- Przy rzucie karnym pozostali zawodnicy stoją poza polem karnym.
Rodzaje wznowienia gry
Poniższa tabela zestawia sposoby wznowienia z sytuacją, w której się je stosuje, oraz z tym, czy pozwalają zdobyć bramkę bezpośrednio.
| Wznowienie | Kiedy | Bramka bezpośrednia |
|---|---|---|
| Rzut wolny bezpośredni | Przewinienie poza polem karnym | Tak |
| Rzut wolny pośredni | Gra niebezpieczna i naruszenia techniczne | Nie |
| Rożny | Piłka za linią bramkową od drużyny broniącej | Tak |
| Wrzut z autu | Piłka za linią boczną | Nie |
| Rzut karny | Przewinienie w polu karnym | Tak |
Wznowienie to część przepisu, nie formalność
Sposób wznowienia bywa traktowany jako detal, a przecież decyduje o tym, czy bramka może zostać uznana i kto będzie miał piłkę po przerwaniu. Znajomość tych reguł wyjaśnia wiele sytuacji, w których drużyna traci piłkę albo zdobywa gola w nieoczywisty sposób.
Czytaj także
Spalony: pozycja bierna i aktywna
Jak sędzia ocenia spalonego, gdy zawodnik nie dotyka piłki, oraz kiedy kara staje się aktywna.
Ręka w polu karnym: jak sędzia ocenia kontakt
Kryteria oceny zagrania ręką: ruch ręki do piłki, nienaturalne powiększenie ciała i wyjątki.
Faul, gra niebezpieczna i nadmierna siła
Granica między zwykłym starciem, grą niebezpieczną a przewinieniem z nadmierną siłą.